بررسی تأثیر جایگاه ژئوپلیتیک و ژئواکونومی در مؤلفه های قدرت ملی ایران

نوع مقاله: علمی-پژوهشی

نویسنده

چکیده

شناخت ژئوپلتیک، بخشی از یک فن قدیمی است که در شکل کلاسیک خود بر جغرافیا عامل تعیین کنندۀ اصلی تولید امنیت و قدرت توسط دولت در عرصه بین‌الملل تأکید دارد. از دیدگاه سنتی، محل استقرار یک کشور، همسایگان آن، محورهای ارتباطی و منابع فیزیکی، عواملی تغییر ناپذیر و مصالحی بنیادی تلقی می‌شوند که اعمال یک دولت را محدود می‌کنند. اما باید این نکته را نیز خاطر نشان ساخت از آنجا که در قرن حاضر مؤلفه‌های قدرت و به تبع آن امنیت نیز از شکل سنتی خود خارج شده و با شاخص‌های دیگری سنجیده می‌شوند، طبیعتاً جهت دستیابی به قدرت فقط توجه به ژئوپلیتیک کشور نمی‌تواند راهگشا باشد؛ بلکه توجه به جایگاه ژئواکونومی نیز باید مد نظر قرارگیرد. این امر در مورد کشور ایران نیز صادق می‌باشد، بدین ترتیب مقاله حاضر با هدف بررسی جایگاه ژئوپلیتیک و ژئواکونومی ایران در تولید قدرت و امنیت تدوین گشته است. اطلاعات حاضر به شیوه کتابخانه‌ای جمع‌آوری و با روش توصیفی/ تحلیلی تجزیه و تحلیل شده است. مهم‌ترین نتیجه حاصله از تحقیق حاضر این می‌باشد که، در قلمروهای ژئواکونومی جدید، ایران دارای نقش حیاتی به خصوص در منطقه خاورمیانه به طور اعم و خلیج فارس به طور اخص است. زیرا تنها کشوری است که از امکانات ویژه‌ای برای بازیگری در خلیج فارس برخوردار است، بر سراسر کرانه شمالی آن تسلط دارد و از لحاظ ژئوپلیتیکی باید رهبری آن را در دست داشته باشد.

کلیدواژه‌ها